علل گزگز کردن دست و پا

گز گز پا در بارداری

بیشتر مردم هر از چندگاهی دچار گزگز دست و پا می‌شوند. با اینکه این موضوع حس ناخوشایندی دارد ولی معمولا علت آن چندان جدی نیست. البته در صورت بروز بیش از حد، باید آن را جدی گرفته و علل آن را پیگیری کنید.

گزگز دست و پا

دلایل زیادی برای احساس گزگز کردن در دست و پا وجود دارد که اکثرا هم موقتی هستند. اگردر یک حالت غیرمعمول بنشینید یا بخوابید، ممکن است به عصب آن ناحیه فشار وارد شده و همین موضوع باعث ایجاد حس گزگز در پاها شود. معمولا این حس را با سوزن سوزن شدن توصیف می‌کنیم.

بعضی از علل گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا جدی‌تر هستند و نیاز به تشخیص و درمان مناسب دارند.

علل احتمالی برای گزگز کردن دست و پا

بسیاری از دلایل گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا، به نوروپاتی محیطی (بیماری اعصاب محیطی) مرتبط است. این مشکل نوعی آسیب عصبی ست که منجر به گزگز و بی‌حسی دست و پا می‌شود.

شرایط مختلفی می‌تواند درابتلا به بیماری اعصاب محیطی دخیل باشد. حدود ۲۰ میلیون نفر در آمریکا مبتلا به این بیماری هستند. دلایل ایجاد نوروپاتی محیطی و دلایل دیگری که باعث ایجاد گزگز می‌شوند را باهم مرور می‌کنیم:

۱. تحریک و فشردگی عصب

تحریک و فشردگی اعصاب ممکن است دلیل گزگز دست و پا باشد

گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا می‌تواند به دلیل تحریک و فشردگی اعصاب کمر باشد که درنتیجه‌ی صدمه یا تورم به وجود آمده است. علائم دیگر تحت فشار بودن عصب شامل درد و محدودیت حرکت است. از موارد زیر می‌توان به عنوان درمان این مشکل استفاده کرد:

  • استراحت
  • دارو
  • ورزش درمانی

اگرهیچ کدام ازاین درمان‌ها موثر نبودند، گزینه‌ی بعدی درمان از طریق جراحی است.

۲. جذب سم

خوردن سم یا جذب سم از پوست، می‌تواند موجب حس گزگز در پاها شود.

سمومی که باعث گزگز دست و پا می‌شوند، عبارتند از:

  • آرسنیک
  • تالیوم
  • جیوه
  • ضدیخ ها

درمان مسمومیت باید با توجه به نوع سم و خیلی سریع انجام شود.

۳. نوشیدن الکل

الکل نیز نوعی سم است که به بافت عصبی آسیب می‌زند. نوشیدن بیش از اندازه الکل ممکن است منجر به یک نوع نوروپاتی محیطی به نام نوروپاتی الکلی شود.

این بیماری می‌تواند باعث ایجاد درد و گزگز دست و پا شود. مشکلی که به دلیل آسیب دیدن اعصاب محیطی به وسیله الکل به وجود می‌آید.

براساس مطالعات ۲۵ تا ۶۶ درصد افراد الکلی، دچار نوروپاتی الکلی می‌شوند. همچنین درمان این بیماری، بر کاهش یا ترک مصرف الکل تمرکز دارد.

۴. مضطرب بودن

افراد مضطرب با سرعت زیادی تنفس می‌کنند که همین موضوع می تواند باعث گزگز پاها شود. تنفس خیلی سریع ازعلائم معمول اضطراب است که باعث عدم تعادل در سطوح دی اکسید کربن و اکسیژن شده و در نتیجه موجب گزگز پاها می‌شود.

همچنین ارتباط اضطراب و گزگز پا ممکن است به خاطر دلایل روانشناسی نیز باشد. به این صورت که وقتی فرد مضطرب است، نسبت به حس های بدن خود آگاه‌تر و حساس‌تر است.

درمان اضطراب شامل موارد زیر می شود:

  • رفتاردرمانی شناختی
  • گفتگو درمانی
  • داروهای ضداضطراب
  • فعالیت های آرامش‌بخش مثل یوگا، مدیتیشین و مراقبه

۵. بارداری در زنان

گزگز پا در دوران بارداری

زنان باردار نیز اغلب، گزگز پاها را تجربه می‌کنند. با رشد جنین، رحم به اعصاب پا فشار آورده و همین موضوع باعث گزگز و سوزن‌سوزن شدن پا می‌شود.

نوشیدن آب کافی، تغییر موقعیت در نشستن وخوابیدن و همچنین استراحت کردن درحالتی که پاها بالاتر از سطح بدن قرار گرفته باشند، به کاهش بروز این مشکل کمک می‌کند.

خانم بارداری که احساس گزگز دارد چه موقع باید به پزشک مراجعه کند:

  • گزگز پاها به طوری که به صورت خودبخود بهبود پیدا نکند
  • احساس ضعف در دست و پا
  • تورم دست و پا

۶.RSI

آسیب ناشی از یک فشار تکراری، ممکن است باعث گزگز دست‌ها شود. این نوع آسیب زمانی اتفاق می‌افتد که فرد فعالیت‌های تکراری را برای مدت طولانی و بدون استراحت انجام دهد. این فشار مداوم ممکن است به دلیل وضعیت نامناسب نشستن یا ایستادن باشد.

این اختلال معمولا بر اعضای زیر تاثیر می‌گذارد:

  • دست‌ها و مچ دست
  • ساعد و آرنج
  • گردن و شانه‌ها

علائم دیگر این نوع آسیب:

  • درد ناگهانی
  • درد مبهم و طولانی مدت
  • حساسیت به لمس
  • سفتی عضلات
  • احساس نبض در ناحیه
  • ضعف
  • گرفتگی عضلات

درمان این بیماری:

  • داروهای ضدالتهاب
  • کمپرس سرد
  • باند کشی

۷. کم بودن ویتامین های بدن

کمبود برخی از ویتامین‌ها ممکن است باعث گزگز دست و پا شود

کمبود ویتامین‌های E ,B1 ,B6 ,B12 یا نیاسین نیز باعث گزگز دست و پا می‌شود. این ویتامین‌ها برای عملکرد اعصاب ضروری هستند. کمبود ویتامین B12 منجر به نوروپاتی محیطی می‌شود.

علائم دیگر:

  • گیجی
  • تنگی نفس
  • خستگی زیاد
  • سردرد
  • مشکلات گوارشی
  • درد قفسه سینه
  • حالت تهوع
  • بزرگ شدن کبد

کمبود ویتامین می‌تواند با رژیم غذایی سالم تر یا مصرف مکمل درمان شود.

۸. بیماری ام اس

ام اس نوعی بیماری مزمن است که بر مغز و نخاع اثر می‌گذارد. براساس گفته انجمن ملی ام اس، گزگز پا از علائم شروع ام اس هست.

دیگر علائم ام اس:

  • مشکلات بینایی
  • درد
  • اسپاسم عضلانی
  • خستگی شدید
  • سرگیجه
  • مشکل حفظ تعادل
  • مشکلات مثانه
  • اختلال عملکرد جنسی
  • مسائل شناختی

درصورت مشکوک بودن به ابتلا، برای تشخیص به موقع و انتخاب درمان مناسب به پزشک متخصص مراجعه کنید.

۹. عارضه جانبی دارو

گزگز دست و پا می‌تواند از عوارض جانبی بعضی از داروهای خاص نیز باشد. معمولا داروهایی که باعث گزگز دست یا پا می‌شوند، برای درمان بیماری‌های زیر مورد استفاده قرار می‌گیرند:

  • سرطان
  • ایدز
  • اچ آی وی
  • صرع
  • بیماری‌های قلبی
  • فشارخون بالا

۱۰. برخی از عفونت ها

بعضی از عفونت‌ها باعث التهاب اعصاب و گزگز دست و پا می‌شوند

بعضی ازعفونت‌های خاص باعث التهاب اعصاب شده و درنتیجه این التهاب‌ها منجر به گزگز دست و پا می‌شوند.

عفونت‌هایی که باعث التهاب اعصاب می‌شوند :

  • اچ آی وی
  • ایدز
  • هپاتیت B و C
  • جذام
  • زونا
  • بیماری لایم

درصورت شک به وجود عفونت در بدن باید به پزشک مراجعه کنید تا آزمایش‌های لازم (شامل آزمایش خون) برای شما تجویز شود. در صورت تشخیص درست عفونت پزشک می‌تواند بهترین روش درمانی را انتخاب کند.

۱۱. بیماری نارسایی کلیه

گزگز دست و پا می‌تواند ازعلائم مشکلات کلیوی باشد. دیابت و فشارخون بالا ، هر دو باعث افزایش خطر نارسایی کلیه می‌شوند.

علائم دیگر نارسایی کلیه:

  • گرفتگی عضلات
  • پرش و تیک عضلات
  • ضعف عضلانی

درصورت مشکوک بودن به نارسایی کلیه باید به پزشک مراجعه کنید. نارسایی کلیه ازطریق دیالیز یا پیوند کلیه درمان می‌شود.

۱۲. امراض خود ایمنی

بیماری‌های خود ایمنی می‌توانند باعث گزگز در دست و پا شوند. دربیماری خود ایمنی، سیستم ایمنی به اشتباه بدن را مورد حمله قرار می‌دهد.

بیماری های خودایمنی که باعث گزگز دست و پا می‌شوند عبارتند از:

برای تشخیص بیماری‌های خودایمنی ، پزشک مراحل زیر را مورد بررسی قرار می‌دهد:

  • پرسش درباره سابقه خانوادگی و پزشکی
  • معاینه فیزیکی
  • انجام آزمایش خون

درمان بیماری‌های خودایمنی شامل مصرف دارو و تغییر رژیم غذایی می‌شود.

۱۳. بیماری قند خون- دیابت

آسیب عصبی ناشی از دیابت منجر به گزگز یاها می‌شود

دیابت قند خون را افزایش می‌دهد، بنابراین ممکن است این موضوع منجر به آسیب عصبی شود. به همین دلیل افراد مبتلا به دیابت ممکن است به طور مداوم حس گزگز در پاهای خود را تجربه کنند. به این مشکل نوروپاتی دیابتی گفته می‌شود.

علائم دیگر دیابت:

  • عطش شدید
  • تکرر ادرار
  • احساس گرسنگی مداوم
  • خستگی شدید
  • تاری دید
  • کندشدن روند بهبود زخم‌ها
  • کاهش وزن بی دلیل

نحوه درمان دیابت:

  • دارو برای کنترل قند خون مثل انسولین
  • تغییر رژیم غذایی
  • ورزش

۱۴.  PAD

بیماری سرخرگ محیطی برسیستم جریان خون تاثیر می‌گذارد، به این نحو که با باریک‌تر کردن رگ‌های خونی منجر به کند شدن جریان خون و گزگز دست وپا می‌شود.

درصورتی که این بیماری درمان نشود ممکن است منجر به تصلب شرایین و در نهایت سکته یا ایست قلبی شود. درمان این بیماری شامل مصرف دارو، تغییرسبک زندگی یا جراحی است.

۱۵. تولید نشدن میزان کافی هورمون توسط تیروئید

دراین بیماری غده تیروئید هورمون کافی تولید نمی‌کند. اگرچه این امر غیرمعمول است ولی عدم درمان کم کاری شدید تیروئید می‌تواند باعث آسیب به اعصاب و بی حسی و سوزن سوزن شدن دست و پا شود. مکانیسم دقیق چگونگی وقوع این اتفاق ناشناخته است.

۱۶. بیماری فیبرومیالژیا

علائم فیبرومیالژیا:

  • درد عضلانی گسترده در بدن
  • خستگی شدید
  • تغییر خلق وخو

بعضی ازافراد مبتلا به فیبرومیالژیا ممکن است علائم دیگر مثل سردرد، مشکلات گوارشی و گزگز دست و پا را تجربه کنند. علت بیماری فیبرومیالژیا ناشناخته است.

۱۷. سکته مغزی

گزگز دست وپا می‌تواند نشانه سکته مغزی باشد.

علائم به طور ناگهانی آشکار شده و شامل موارد زیر می شود:

  • بی حسی و ضعف صورت ،بازو و پا، عموما دریک سمت بدن
  • گیجی
  • اختلال تکلم
  • مشکل فهم ودرک
  • تاری دید
  • مشکل در راه رفتن
  • سرگیجه
  • مشکل حفظ تعادل
  • عدم هماهنگی اندام مختلف بدن

درصورت تجربه یک یا تعداد بیشتری ازاین علائم فورا با اورژانس تماس بگیرید.

درمان سکته به وسیله داروهای ترومبولیتیک انجام می‌شود. این داروها به ازبین رفتن لخته‌های خونی کمک می‌کنند.

علت صدا دادن و تق تق زانو چیست؟

با بالا رفتن سن و یا با گذشت مدت زمانی پس از یک آسیب ممکن است ببینید که زانوی شما کم کم شروع به صدا دادن و تق تق کردن می کند . گاهی اوقات شنیدن صدا از زانو همراه با زانو درد است و در موارد دیگری هیچ نشانه یا علامت دیگری همراه با صدا دادن زانو مشاهده نمی شود، در این موارد ممکن است صدا دادن زانو به این دلیل باشد که برخی از قسمت های مفصل زانو به درستی در جای خود حرکت نمی کنند و به سایر قسمت های پا فشار وارد می شود و از آن ها در انجام حرکت استفاده می شود.

دلایل بسیاری می تواند برای صدا دادن زانو وجود داشته باشد و در اغلب موارد به سادگی درمان صدا دادن زانو امکان پذیر است .ولی در هرصورت مراجعه به پزشک متخصص الزامی است.

برخی از شایع ترین دلایل صدا دادن زانو

آسیب و پارگی رباط
پارگی رباط های زانو شایع ترین علت صدا دادن زانو در هنگام آسیب وارد شدن به زانو است و شخص درهنگام وارد شدن آسیب احساس می کند صدایی در زانوی خود شنیده است . به خصوص در هنگام بروز آسیب ها و پارگی رباط صلیبی قدامی زانو ، صدای تق تق در درون زانو شنیده می شود. همچنین ممکن است بعد از پارگی رباط زانو نیز باز هم زانو صدا بدهد چرا که به علت وارد شدن آسسب به زانو ، حرکت مفصل زانو به حالت عادی و نرمال انجام نمی شود.

پارگی منیسک
پاره شدن منیسک زانو نیز می تواند همراه با شنیدن صدایی از درون زانو باشد . آسیب و پارگی مینیسک زانو ممکن است به مرور زمان یا به صورت ناگهانی ایجاد شود از آن جایی که منیسک ها وظیفه کاهش فشار و ضربه گیری بین استخوان های مفصل زانو را به عهده دارند ، پارگی این بافت ها میتواند باعث برخورد و ایجاد صدا در مفصل زانو شود. در موارد آسیب منیسک زانو ، شنیدن صدا از مفصل زانو مقطعی است و این علائم بسته به نحوه فعالیت شما ونحوه استفاده از زانو، ممکن است بروز بکنند ، یا نکنند.

کشیدگی رباط های زانو
زمانی که رباط های زانو بیش از حد کشیده می شوند ، موجب کشیدگی و التهاب در تاندون ها می شوند و تا زمان بهبود این حالت ممکن است فرد در زانوی خود سر و صدایی بشنود یا حس کند زانوی او تق تق میکند.

کندرومالاسی یا نرمی غضروف کشکک زانو
استفاده بیش از حد از زانو و فشار آوردن به آن می تواند موجب صدا دادن زانو شود . در این حالت کشکک زانو به درستی در جای خود در مفصل زانو حرکت نمی کند و ممکن است این امر موجب ایجاد صدایی در زانو هنگام حرکت شود . این عارضه شایع ترین دلیل صدا دادت زانو در میان ورزشکارانی است که بدون وارد شدن آسیب ناگهانی ، زانویشان صدا می دهد .

آرتروز زانو
فرسایش یافتن مفصل زانو و به عبارتی آرتروز زانو بر اثر بالا رفتن سن ، ممکن است باعث حالتی شود که مفصل به گونه ای حرکت کند که تولید صدا می کند و دردناک است . شنیدن صدا از درون زانو در این حالت به این دلیل است که استخوان های مفصل زانو هنگام حرکت روی هم دیگر کشیده می شوند ، چرا که غضروف درون مفصل زانو نازک شده و تحلیل رفته است و عملکرد سابق خود را ندارد.

در مواردی که صدا دادن زانو بدون احساس درد است ، معمولا تشکیل حباب های گاز در مفصل زانو دلیل صدا دان زانو هستند ( مانند حالتی که انگشت خود را فشار می دهید و مفصل آن صدا می دهد ) ، در مواردی نیز حرکت طبیعی رباط ها و تاندون های زانو و کشیده شدن آن ها در حین حرکت دادن زانو نیز می تواند ایجاد صدایی در مفصل زانو کند.

آیا صدا دادن زانو نیاز به درمان دارد ؟

در صورتی که صدا دادن زانو همراه با درد باشد و حرکت دادن زانو در این هنگام برای فرد مشکل باشد، این یک علامت جدی است و باید حتما به پزشک متخصص مراجعه نمود تا مشخص شود که آیا آسیب جدی به مفصل وارد شده است یا نه . پزشک متخصص با انجام معایناتی می تواند دلیل صدا دادن زانو را تشخیص دهد و تعیین کند که چه روش درمانی برای فرد مناسب است .

زمانی که شنیدن صدا از مفصل زانو با هیچ علائم دیگری مانند درد یا تورم همراه نیست ، در بسیاری از موارد به علت وجود حباب های هوا که در مفصل زانو گیر افتاده اند مفصل زانو صدا می دهد و می تواند به علت ایجاد فشار زیاد مقدمه ای برای شروع سایش مفصل زانو باشد که بهتره برای اطمینان بیشتر به پزشک مراجعه شود.

 

منبع: سایت سیب سبز